Jedną z form pomocy i rehabilitacji osób niepełnosprawnych są Warsztaty Terapii Zajęciowej.

Wartość zajęcia i pracy jako środka leczniczego znana jest od bardzo dawna. Egipcjanie na przykład zalecali gry i pracę dla umysłowo chorych. Galen w swoich rozprawach pisze, że zajęcie jest najlepszym naturalnym lekarzem i podstawą szczęścia człowieka. W końcu wieku XVIII i na początku XIX dr Pinel z Francji wprowadza terapię zajęciową do szpitali dla umysłowo chorych. W Polsce terapia zajęciowa zaistniała na przełomie wieku XIX i XX. Jednak jej faktyczny rozwój przypada na okres po drugiej wojnie światowej przy oddziałach psychiatrycznych, gruźliczych, rehabilitacji medycznej, sanatoriach. Po roku 1991 realizowana jest z powodzeniem na terenie Warsztatów Terapii Zajęciowej.
Samo słowo terapia wywodzi się od greckiego słowa terapeuien - które znaczy opiekować się, oddawać cześć.
Terapię zajęciową można zdefiniować jako pewne określone czynności o charakterze zajęć fizycznych lub umysłowych, zalecone przez lekarza, a prowadzone przez fachowców w danej dziedzinie, które mają na celu przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej. Jest to więc leczenie za pomocą pracy i zajęcia.


W WTZ realizowane są zadania w zakresie rehabilitacji społecznej, zawodowej i zdrowotnej. Celem działań jest ogólny rozwój i poprawa sprawności każdego uczestnika warsztatów.

Rehabilitacja zmierzać będzie do:
- Przygotowania do maksymalnego samodzielnego życia, w którym podopieczny będzie mógł pełnić role zgodne ze swoimi możliwościami, potrzebami, zainteresowaniami i oczekiwaniami otoczenia społecznego.
- Przygotowania do pełnienia możliwie wielu realnych dla siebie ról aktywnego członka rodziny, a więc osoby samodzielnej w samoobsłudze, zaradnej, kompetentnej w podstawowych pracach domowych.
- Przygotowania do niezależnego i aktywnego funkcjonowania w środowisku lokalnym, placówkach użyteczności publicznej, w kontaktach międzyludzkich i udziału w różnych formach życia towarzyskiego.
- Przygotowania do drobnych prac zarobkowych.
- Przygotowania do efektywnego zmagania się ze swoimi słabościami, problemami, przekraczaniem kolejnych barier.

Terapia ta dąży więc do przystosowania osób niepełnosprawnych do życia w społeczeństwie na jak najwyższym poziomie, zależnym oczywiście od ich indywidualnych możliwości.


Oferta Warsztatów Terapii Zajęciowej kierowana jest do osób o określonym stopniu niepełnosprawności i rodzaju niepełnosprawności łącznie z wynikającym z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wskazaniem do rehabilitacji w formie terapii zajęciowej.
Terapia prowadzona jest przy zastosowaniu odpowiednich metod pracy, form zajęć i sposobów ich realizacji, zgodnych z głównymi zasadami pracy z osobami upośledzonymi niepełnosprawnymi.

Plan Warsztatów Terapii Zajęciowej uwzględnia następujące etapy rehabilitacji:

1. Etap diagnostyczno - przygotowawczy.
Umożliwi on adaptację uczestników do nowych warunków społecznych, pozwoli poznać ich możliwości, postawy i zachowania w różnych sytuacjach. Na tym etapie preferuje się zajęcia grupowe, integrujące uczestników oraz zajęcia manualne i ruchowe, wpływające na ogólną poprawę sprawności fizycznej. Stosowana będzie również muzykoterapia, socjoterapia i techniki relaksacyjne.

2. Terapia zajęciowa.
Podczas jej trwania uczestnicy wdrażani będą do wykonywania określonych zadań, opanowywać będą konkretne techniki pracy, poznawać odpowiednie materiały i narzędzia oraz utrwalać będą nawyki związane z samoobsługą.

3. Rehabilitacja zawodowa i społeczna.
Etap ten osiągną najsprawniejsi uczestnicy warsztatów. W trakcie jego trwania wykonywać oni będą pracę, do której zostali przygotowani podczas wcześniejszych etapów oraz zdobędą możliwie maksymalną samodzielność i zaradność życiową.

Terapia zajęciowa włącza jednostki w takie działania, które mają aspekt ruchu, zabawy, treningu i pracy. Zadania realizowane są również poprzez rozwijanie zainteresowań indywidualnych i uzdolnień plastyczno - technicznych.

Wśród zajęć realizowanych na warsztatach wyróżnia się:
1. Zajęcia przystosowujące do pracy w poszczególnych pracowniach.
2. Zajęcia rozwijające ekspresję twórczą o charakterze muzyczno - ruchowym, teatralnym, plastycznym.
3. Zajęcia ogólno - rozwojowe.
4. Zajęcia rehabilitacji ruchowej, logopedycznej, dostosowane do różnego rodzaju zaburzeń i schorzeń.

Programy terapii dostosowane są do psychofizycznych możliwości uczestników i przeplatane zajęciami z rehabilitacji leczniczej i społecznej.
W celu rozwijania integracji społecznej uczestnicy warsztatów nawiązywać będą kontakty ze środowiskiem lokalnym, innymi ośrodkami pracy, a także mieszkańcami danej miejscowości czy osiedla. Organizowane są również zajęcia dodatkowe z zakresu sportu, kultury, turystyki i wypoczynku.

Rehabilitacja przebiegać będzie zgodnie z indywidualnym programem terapeutycznym przygotowanym przez Radę Programową warsztatu. Rada Programowa warsztatu opracowywać będzie corocznie indywidualne programy rehabilitacji dla każdego uczestnika warsztatu. Co najmniej raz w roku Rada Programowa dokonywać będzie okresowej oceny realizacji indywidualnego programu rehabilitacji; nie rzadziej niż raz na pół roku Rada Programowa oceniać będzie indywidualne efekty rehabilitacji przy udziale uczestnika warsztatu.
Rada Programowa warsztatu wskazywać będzie osoby odpowiedzialne za realizację tych programów.

Kompleksowa opinia o realizacji indywidualnego programu rehabilitacji będzie dokonywana na podstawie oceny:
* stopnia zdolności do samodzielnego wykonywania czynności życia codziennego;
* umiejętności interpersonalnych, w tym komunikowania się oraz współpracy w grupie;
* stopnia opanowania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia, z uwzględnieniem sprawności psychofizycznej, stopnia dojrzałości społecznej i zawodowej oraz sfery emocjonalno-motywacyjnej.


W skład Rady Programowej wchodzą:
* Kierownik Warsztatu (psycholog),
* Instruktorzy terapii zajęciowej,
* Rehabilitant,
* Pracownik socjalny.

Na Radę Programową mogą być zaproszeni wszyscy uczestniczący w pracy rehabilitacyjno-terapeutycznej Warsztatu, nie będący pracownikami Warsztatu, np. opiekunowie, woluntariusze.


Mamy następujące pracownie:
* Pracownia umiejętności społecznych,
* Pracownia wikliniarsko-modelarska,
* Pracownia tkacko-hafciarska,
* Pracownia gospodarstwa-domowego,
* Pracownia malarsko-plastyczna,
* Pracownia informatyczna.

ZAJĘCIA DODATKOWE:

* rytmiczno - muzyczne,
* rehabilitacja ruchowa,
* edukacja prozdrowotna,
* zajęcia teatralne,
* nauka komunikacji poprzez piktogramy,
* reedukacja.

W warsztatach można również skorzystać z pomocy pracownika socjalnego oraz psychologa.